Mal rejimi; eşlerin evlenmeden önce sahip oldukları ve evlilik birliği devam ettiği sürece edindikleri mallar üzerindeki haklar ile evlilik birliği sona erdiğinde bu malların paylaştırılması yönündeki kurallar bütününü ifade etmektedir.
Mal rejimleri, yasal ve seçimlik mal rejimleri olarak iki gruba ayrılmıştır. Eşlerin malvarlıklarının yönetimi hususunda sözleşme ile mal rejimini tayin etme imkanı bulunmakla birlikte, bu seçimin gerçekleşmemesi ihtimali gözetilerek 01.01.2002 tarihli yeni Medeni Kanunu’nun kabulü ile eşlerin tabi olacakları yasal mal rejimi, birlikte edinilmiş mallara katılma rejimi olarak belirlenmiştir.
Türk Medeni Kanunu’nun (“TMK”) 218. maddesi uyarınca, edinilmiş mallara katılma rejimi, eşlerin edinilmiş malları ile eşlerin kişisel mallarını kapsamaktadır.
TMK m. 219 uyarınca, edinilmiş mallar, her eşin bu mal rejiminin devamı süresince karşılığını vererek elde ettiği malvarlığı değerleridir. Hangi malvarlığı değerlerinin edinilmiş mal sayılacağı ise kanunda sınırlandırılmamış olup aynı maddede örnek niteliğinde şu şekilde sayılmıştır:
1. Çalışmasının karşılığı olan edinimler,
2. Sosyal güvenlik veya sosyal yardım kurum ve kuruluşlarının veya personele yardım amacı ile kurulan sandık ve benzerlerinin yaptığı ödemeler,
3. Çalışma gücünün kaybı nedeniyle ödenen tazminatlar,
4. Kişisel mallarının gelirleri,
5. Edinilmiş malların yerine geçen değerler.
TMK m. 220 ve TMK m. 221 hükümleri uyarınca kişisel mallar, kanun gereği kişisel mallarve sözleşmeden doğan kişisel mallar olmak üzere ikiye ayrılmaktadır.
Kanun gereği kişisel mallar (TMK m. 220) :
1. Eşlerden birinin yalnız kişisel kullanımına yarayan eşya,
2. Mal rejiminin başlangıcında eşlerden birine ait bulunan veya bir eşin sonradan miras yoluyla ya da herhangi bir şekilde karşılıksız kazanma yoluyla elde ettiği malvarlığı değerleri,
3. Manevi tazminat alacakları,
4. Kişisel mallar yerine geçen değerlerdir.
Sözleşmeden doğan kişisel mallar ise (TMK m. 221) :
1.Bir mesleğin icrası veya işletmenin faaliyeti sebebiyle doğan edinilmiş mallara dahilolması gereken malvarlığı değerleri,
2.Kişisel malların gelirleridir.
Gerek kanun uyarınca, gerekse sözleşmeyle kişisel mal olarak kabul edilen mallar dışında; eşlerin, ivazlı olarak elde ettikleri bütün malları, edinilmiş mal olarak kabul edilmiş ve mal rejimi sona erdiğinde paylaşıma tabi tutulmuştur. Eşlerin kişisel malları ise paylaşım dışıdır. (HGK., E. 2019/805 K. 2022/123 T. 15.02.2022)
