Ülkemizde Adli tatil, her yıl 20 Temmuz’da başlar, 31 Ağustos’ta sona erer. Adli tatilin sona ermesi ile birlikte yeni adli yıl 1 Eylül’de başlamaktadır.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nda “Adli tatil süresi” başlıklı 102. maddesinde: “Adli tatil, her yıl 20 Temmuz’da başlar, 31 Ağustos’ta sona erer. Yeni adli yıl 1 Eylül’de başlar.”
Adli Tatilde Görülecek Dava ve İşler Nelerdir?
Adli tatilde mahkeme süreçleri nöbetçi mahkemeler ile devam eder. Ayrıca adli tatilde devam eden davalar da kanunlarla belirlenmiştir. İşte o davalar;
- İhtiyati tedbir, ihtiyati haciz ve delillerin tespiti gibi geçici hukuki koruma, deniz raporlarının alınması ve dispeççi atanması talepleri ile bunlara karşı yapılacak itirazlar ve diğer başvurular hakkında karar verilmesi.
- Her çeşit nafaka davaları ile soy bağı, velayet ve vesayete ilişkin dava ya da işler.
- Nüfus kayıtlarının düzeltilmesi işleri ve davaları.
- Hizmet akdi veya iş sözleşmesi sebebiyle işçilerin açtıkları davalar.
- Ticari defterlerin kaybından dolayı kayıp belgesi verilmesi talepleri ile kıymetli evrakların kaybından doğan iptal işleri.
- İflas ve konkordato ile sermaye şirketleri ve kooperatiflerin uzlaşma suretiyle yeniden yapılandırılmasına ilişkin dava işler ve davalar.
- Adli tatilde yapılmasına karar verilen keşifler.
- Tahkim hükümlerine göre, mahkemenin görev alanına giren dava ve işler.
- Çekişmesiz yargı işleri
- Kanunlarda ivedi olduğu belirtilen veya taraflardan birinin talebi üzerine, mahkemece ivedi görülmesine karar verilen dava ve işler.
Adli tatilde, bu işlemlerin dışında kalan dava ve işlerle ilgili olarak verilen dava, karşı dava, istinaf ve temyiz dilekçeleri ile bunlara karşı verilen cevap dilekçelerinin ve dosyası işlemden kaldırılan davaları yenileme dilekçelerinin alınması, ilam verilmesi, her türlü tebligat, dosyanın başka bir mahkemeye, bölge adliye mahkemesine veya Yargıtaya gönderilmesi işlemleri de yapılır. Bu madde hükümleri, bölge adliye mahkemeleri ile Yargıtay incelemelerinde de uygulanır.
Öte yandan tarafların anlaşması hâlinde veya dava bir tarafın yokluğunda görülmekte ise hazır olan tarafın talebi üzerine, yukarıdaki iş ve davalara bakılması, adli tatilden sonraya bırakılabilir.
Adli Tatilde Dava ve İcra Açılabilir mi?
Öncelikle adli tatil süresince dava açılabileceğini belirtmek gerekir. Ancak açılan bu davaların bazıları mahkemelerce işlem görmeyecek ve yeni adli yılı bekleyeceklerdir.
- İhtiyati tedbir ve ihtiyati haciz kararları bu zaman diliminde alınabilmektedir.
- Nafakayı konu edinen her dava tatil zamanında nöbetçi mahkeme eliyle görülebilmektedir.
- Soybağı ile ilgili davalar da adli tatilde görülebilen davalardandır. S
- Velayet ve vesayet ile ilgili davalar da aynı şekilde adli tatilde görülebilecektir.
- Nüfus kayıtlarının düzeltilmesi ile ilgili davalar da nöbetçi mahkemeler eliyle adli tatilde görülebilir.
- Hizmet sözleşmesi ve iş sözleşmesi dolayısıyla açılacak olan davalar da adli tatil engeline takılmadan açılabilecektir.
- Ticari defterlerin kaybı sonucunda yapılacak kayıp belgesi başvurusu adli tatilde yapılabilecek işlerdendir.
- İflas ve konkordato ile sermaye şirketleri ve kooperatiflerin uzlaşma şeklinde yeniden yapılandırılması ile ilgili hukuki işlemler de adli tatilde gerçekleştirilebilecek işlemler arasında yer almaktadır.
- Adli tatilde görülen işler dolayısıyla mahkemenin verdiği keşif kararları da bu süreçte icra edilebilmektedir. Yani bu zaman diliminde keşif yapılabilir.
- Tahkim hükümleri uyarınca mahkemeye taşınması gereken işler de adli tatilde görülebilecektir.
- Tüm çekişmesiz yargı işleri adli tatilde görülmeye devam edebilir veya yargıya taşınabilir. Çekişmesiz yargı, karşı tarafın olmadığı durumlarda söz konusu olur.
- Kanun hükmü gereğince ivedi kabul edilen işler ile mahkemenin ivedi olduğuna karar verdiği işler adli tatilde nöbetçi mahkeme eliyle görülebilecektir.
Yukarıda sayılan hallerde adli tatil yargılama sürecine herhangi bir engel teşkil etmemektedir. Bu durumun istisnası ise, tarafların aralarında anlaşarak işlemleri adli tatil sonrasına bırakmalarına mahkemeden isteyebilirler.
Yukarıda saydığımız haller sınırlı sayıda belirtilmiştir. Yani bunların haricinde adli tatilde hukuki işler görülmez. Sadece şu işlemlerin de görülebileceği ayrıca öngörülmüştür;
